Toegankelijkheid

1 week geleden bijgewerkt
Deze vertaling is verouderd. Raadpleeg de originele Engelstalige pagina: Accessibility

    Introductie

    Dit document is geschreven voor blinde en slechtziende gebruikers van MuseScore 3. Het is niet bedoeld om een volledige beschrijving te bieden van alle functies van MuseScore. Je moet dit lezen in samenhang met de reguliere MuseScore documentatie.

    MuseScore bevat ondersteuning voor de gratis "open source" NVDA screen reader voor Windows. Momenteel worden andere "screen readers" niet ondersteund (zoals Jaws voor Windows, of VoiceOver voor Mac OS X).

    Op dit moment is MuseScore 3 voornamelijk geschikt als een partituur lezer, niet zozeer als een partituur bewerker. Dit document zal zich dan ook voornamelijk richten op de functies "partituur lezen", met slechts een korte beschrijving van de functies "partituur bewerken".

    Initiële instellingen

    Wanneer je MuseScore voor de eerste keer uitvoert, kun je desgewenst het venster Starthulpscherm permanent uitschakelen. Sluit eerst het Starthulpscherm en kies dan in het menu Bewerken (Alt+E) het item Voorkeuren... (Alt+V) en verwijder het vinkje bij "Laat starthulpscherm zien" in het tabblad Algemeen, klik op Toepassen en/of OK om de wijziging op te slaan.

    Jezelf wegwijs maken

    De gebruikersinterface in MuseScore werkt net als in andere notatie programma's en andere document georiënteerde programma's in het algemeen. Het heeft een enkel document venster waarin je kunt werken met een partituur. MuseScore ondersteunt wel meerdere document-tabbladen in dit venster.
    Het ondersteunt ook een weergave in deelvensters waarmee je met twee documenten gelijktijdig kunt werken. Er kunnen meerdere tabbladen in elk venster voorkomen.

    Daarnaast beschikt MuseScore over een menubalk die je kunt openen via de snelkoppelingen voor de individuele menu's:

    • Bestand: Alt+B
    • Bewerken: Alt+E
    • Weergave: Alt+W
    • Voeg toe: Alt+V
    • Opmaak: Alt+O
    • Gereedschappen: Alt+G
    • Plugins: Alt+P
    • Help: Alt+H

    Bij het gebruik van MuseScore als "partituur lezer", is het bestandsmenu het meest van belang. Als je een menu geopend hebt, kan het nodig zijn dat je de pijltjes Omhoog of Omlaag toetsen moet gebruiken voordat alles gelezen gelezen.

    Er zijn ook een aantal werkbalken, paletten en deelvensters binnen MuseScore. Je kunt door de besturingselementen heen stappen met de Tab (of met Shift+Tab om terug te keren) toets. Wanneer je MuseScore start, of een partituur laadt, zou het documentvenster de focus moeten hebben. Het gebruik van de Tab-toets brengt je naar een werkbalk met een reeks knoppen voor opdrachten zoals Nieuw, Open, Afspelen, enzovoort. De Tab-toets zal de knoppen overslaan die momenteel niet actief zijn. De namen en sneltoetsen (indien van toepassing) voor deze knoppen moeten worden gelezen door de schermlezer.

    Indien je alle knoppen van de werkbalk hebt doorlopen, zal de Tab-toets je naar de Paletten leiden. Die worden gebruikt om diverse elementen aan een partituur toe te voegen, maar zijn momenteel niet beschikbaar. De Tab brengt je eerst naar een keuzelijst waarmee je tussen de verschillende werkruimten kunt kiezen (inclusief de door jezelf gemaakte en opgeslagen werkruimtes) en ten slotte naar een knop voor het creëren van een nieuwe werkruimte.

    Als je één van de optionele vensters, zoals het Instellingenoverzicht of het selectiefilter hebt geopend, dan zal de Tab-toets ook deze bezoeken. Je kunt de vensters die je niet nodig hebt sluiten door naar het menu Weergave te gaan en ervoor te zorgen dat geen enkel van de eerste reeks selectievakjes is aangevinkt (de reeks boven de "Bekijk dichterbij" optie). Standaard zullen alleen de paletten en het instellingenoverzicht geselecteerd zijn. Zie initiële instellingen voor instructies voor het uitschakelen van het Starthulpscherm. F9 kan worden gebruikt om het paletten venster te sluiten en F8 voor het instellingenovezicht.

    Om de focus terug op het partituur venster te krijgen, nadat je de werkbalken en de deelvensters hebt bezocht, druk je op Esc. Dit maakt ook een eventuele selectie die je in de partituur venster gemaakt hebt ongedaan.

    Het partituur venster

    Wanneer je MuseScore 3 voor het eerst start, wordt een lege partituur geladen met de titel "My First Score". Als je wilt experimenteren met de verschillende bewerkingsfuncties, dan is dit een goede plek om te beginnen. Anders zul je waarschijnlijk willen beginnen met het laden van een partituur. MuseScore gebruikt de standaard sneltoetsen voor toegang tot de systeem commando's zoals:
    Ctrl+O (Mac: Cmd+O) om een bestand te openen, Ctrl+S (Mac: Cmd+S) om op te slaan, Ctrl+W (Mac: Cmd+W) om te sluiten enz.

    Als je Ctrl+O (Mac: Cmd+O) gebruikt om een partituur te laden, wordt er een vrij standaard dialoogvenster getoond. MuseScore kan uiteraard partituren in zijn eigen formaat (MSCZ of MSCX) openen maar kan ook partituren importen in standaard MusicXML formaat, in MIDI-formaat en nog een paar andere programma's zoals Guitar Pro, Capella en Band-in-a-Box. Zodra je een partituur hebt geladen, wordt deze weergegeven in een nieuw tabblad binnen het partituur-venster. Je kunt wisselen tussen de tabbladen in het partituur-venster met Ctrl+Tab (geldt niet voor Mac).

    Er zijn een paar interessante dingen die je kunt doen met een geladen partituur naast het noot voor noot lezen. Je kunt op de spatiebalk klikken om de partituur af te spelen. Je kunt Bestand / Exporteer... gebruiken om te converteren naar een ander formaat, zoals PDF, PNG, WAV, MP3, MIDI, MusicXML, enz. En natuurlijk kun je het afdrukken via Bestand / Druk af of Ctrl+P (Mac: Cmd+P).

    Als een partituur meerdere instrumenten bevat, kan het zijn dat gekoppelde partijen reeds zijn aangemaakt. Gekoppelde partijen worden gepresenteerd als partij tabbladen binnen partituur tabs, maar op dit moment is er geen manier om naar deze deel tabbladen met het toetsenbord navigeren. De partijen zouden normaal gesproken geen informatie bevatten die anders is dan de partituur, ze worden gewoon anders weergegeven (elke partij op zijn eigen pagina). Als een partituur geen partijen heeft dan kun je deze aanmaken via Bestand / Partijen... en dat venster is toegankelijk. Als je de partijen wilt af te drukken, dan kunt je dat doen door de partijen te exporteren met behulp van de het Bestand / Exporteer Partijen... venster wat, in één stap, automatisch alle partijen exporteert naar PDF (of andere formaten) en deze kunnen vervolgens worden afgedrukt.

    Partituur lezen

    Zodra een partituur word geopend dan is het partituur venster actief maar er is dan niets geselecteerd. De eerste stap om een partituur te kunnen lezen is door iets te selecteren en de meest gebruikelijke plaatst om bij te beginnen is bij het eerste element in de partituur. Dit doe je met Ctrl+Home (Mac: Cmd+Home). Dit kun je ook gebruiken wanneer je de selectie annuleert door het indrukken van Esc.

    Als je door de elementen navigeert dan zal de screen reader de naam van het element dat geselecteerd is (meest waarschijnlijk de sleutel aan het begin van de bovenste notenbalk van de partituur) laten horen. Je hoort dat het de naam van het element zegt (bijvoorbeeld, "G-sleutel") en het geeft je ook de informatie over de positie (bijvoorbeeld, "Maat 1; Tel 1; Notenbalk 1"). De hoeveelheid informatie die wordt gelezen kan momenteel niet worden aangepast maar we hebben geprobeerd de meest belangrijke informatie als eerste te laten horen zodat je snel kunt verder gaan naar het volgende element voordat alles gelezen is of je kunt gewoonweg de rest van de tekst die gelezen wordt negeren. Door te drukken de op Shift toets kun je het lezen onderbreken, dat kan soms ook handig zijn.

    De meeste navigatie in MuseScore gaat middels de noten en rusten - het zal muzieksleutels, toonsoorten, maatsoorten, maatstrepen en andere elementen overslaan. Als je gebruik maakt van de standaard Rechts en Links pijltjes toetsen om door de partituur te verplaatsen dan hoor je alleen informatie over de noten en rusten (en de elementen die daar aan gekoppeld zijn). Er zijn echter twee speciale navigatie opdrachten die bruikbaar zijn om een meer compleet beeld te geven van de partituur:

    • Volgend element: Alt+Rechts (Mac: Option+Rechts)
    • Vorig element: Alt+Links (Mac: Option+Links

    Deze opdrachten omvatten ook de muzieksleutels en andere elementen die de andere navigatie opdrachten overslaan en navigeren ook door alle stemmen in de huidige notenbalk, waarbij de andere opdrachten zoals Rechts en Links alleen navigeren in de geselecteerde stem totdat je expliciet van stem wisselt. Als je bijvoorbeeld op een kwartnoot op de eerste tel van de eerste maat bent en er zijn twee stemmen in die maat, dan ga je door het indrukken van het pijltje naar Rechts naar de volgende noot van stem 1 - die op de tweede tel staat - terwijl het indrukken van Alt+Rechts (Mac: Option+Rechts) in de eerste maat zal blijven en dan doorgaat met de noot van de tweede stem. Zodra je alle noten gehad hebt op de huidige tel in de huidige notenbalk dan gaat dit commando verder op de volgende tel. De bedoeling van deze opdracht is dat het je helpt bij het navigeren door een partituur waarvan je inhoud nog niet kent.

    Zodra je naar een element navigeert, dan zal de screen reader de beschikbare informatie daarover geven. Voor noten en rusten wordt ook de informatie gegeven van de elementen die eraan gekoppeld zijn, zoals liedtekst, articulatie, akkoordsymbolen, etc. Op dit moment is er nog geen manier om direct naar deze elementen te navigeren.
    Een belangrijke opmerking: Omhoog en Omlaag zowel zelfstandig als in combinatie met Shift of met Ctrl / Cmd zijn geen bruikbare toetsen voor het navigeren! Zij verhogen of verlagen de toonhoogte van de geselecteerde noot of noten. Pas op dat je hiermee niet per ongeluk de partituur aanpast wanneer je deze aan het lezen bent. De pijl omhoog en omlaag kunnen alleen worden gebruikt in combinatie met Alt/Option voor het navigeren. Zie de lijst met navigatie opdrachten hieronder.

    Voor- of achterwaarts in tijd verplaatsen

    De volgende snelkoppeling zijn beschikbaar om "horizontaal" door de partituur te verplaatsen:

    • Volgend element: Alt+Rechts
    • Vorig element: Alt+Links
    • Volgend akkoord of rust: Rechts
    • Vorig akkoord of rust: Links
    • Volgende maat: Ctrl+Rechts
    • Vorige maat: Ctrl+Links
    • Ga naar maat: Ctrl+F
    • Naar eerste element: Ctrl+Home
    • Naar laatste element: Ctrl+End

    Verplaatsen tussen noten op een bepaalde positie

    De volgende snelkoppelingen zijn beschikbaar om "verticaal" door de partituur te verplaatsen:

    • Volgend element: Alt+Rechts
    • Vorig element: Alt+Links
    • Volgende hogere noot in de stem, vorige stem of notenbalk erboven: Alt+Omhoog
    • Volgende lagere noot in de stem, volgende stem of notenbalk eronder: Alt+Omlaag
    • Bovenste noot in een akkoord: Ctrl+Alt+Omhoog
    • Onderste noot in een akkoord: Ctrl+Alt+Omlaag

    De Alt+Omhoog en Alt+Omlaag opdrachten hebben eenzelfde betekenis als de Alt+Rechts en Alt+Links opdrachten in de zin dat deze ontwerpen zijn om de inhoud van een partituur te ontdekken. Je hoeft niet te weten hoeveel noten er in een akkoord zitten, hoeveel stemmen er in de notenbalk staan of hoeveel notenbalk er in de partituur aanwezig zijn om "verticaal" door de partituur te verplaatsen met deze opdrachten.

    Partituur lezen filteren

    Het is mogelijk om bepaalde elementen zoals liedteksten of akkoordnamen uit te sluiten bij het lezen van de partituur door gebruik te maken van het selectie filter (F6). Verwijder de vinkjes bij de elementen die je niet wilt lezen.

    Partituur afspelen

    Met de spatiebalk wordt het afspelen gestart en gestopt. Het afspelen start met de noot die geselecteerd is, gaat verder waar het afspelen is gestopt of start aan het begin van de partituur bij het voor eerste keer starten van het afspelen.

    MuseScore ondersteunt het afspelen in een lus zodat je een gedeelte kunt herhalen om het te oefenen. Om de "in" en "uit" positie van de lus in te stellen gebruik je het Afspeelpaneel (F11):

    1. Selecteer de noot in het partituur venster waar de lus moet beginnen
    2. Ga naar het afspeelpaneel en druk op de "Zet beginpositie van de lus" knop
    3. Ga terug naar het partituur venster en navigeer naar de noot waar de lus moet stoppen
    4. Ga weer naar het afspeelpaneel en druk op de "Zet eindpositie van de lus" knop
    5. Om de lus aan of uit te zetten gebruik je de 'Speel in een lus af' knop

    Je kunt het afpelen van de lus en andere afspeel parameters, zoals het wijzigen van het basis tempo van een partituur, in het Weergave / Afspeelpaneel (F11) aanpassen.

    Partituur bewerken

    Het bewerken van een partituur is momenteel niet erg toegankelijk - er zijn teveel partituur elementen die het gebruik van de muis vereisen om ze in de partituur te plaatsen. Visuele referentie en het handmatig aanpassen van de positie van de verschillende elementen is soms noodzakelijk omdat MuseScore slechts gelimiteerd rekening houd met andere elementen.

    Hier tegen over staat wel dat MuseScore een voldoende standaard platform beidt om te experimenteren met de basis van het invoeren van noten.

    Om de noteninvoermodus te activeren navigeer je eerst naar de maat waar je de noten aan wilt toevoegen en dan druk je op "N". Bijna alles met betrekking tot het invoeren van noten is ontworpen om met het toetsenbord te kunnen worden ingevoerd en de standaard documentatie zou voldoende hulp moeten bieden bij dit proces. Bedenk wel dat MuseScore in de noteninvoermodus of normale mode kan staan en het is niet altijd even duidelijk in welke mode je bent. Bij twijfel kun je Esc in drukken, als de noteninvoermodus actief was dan wordt deze uitgezet. Als de normale mode actief was, dan blijft deze mode actief echter wordt een eventuele selectie die je hebt gemaakt geannuleerd.

    Aanpassingen

    Je kunt de toegewezen sneltoetscombinaties aanpassen door de optie Bewerken in het menu te selecteren en vervolgens de optie Voorkeuren te kiezen. Hierin is de tab Sneltoetscombinaties beschikbaar waarin de aanpassingen gemaakt kunnen worden. Wellicht dat er in de toekomst een speciale set met sneltoetsen beschikbaar komt die geoptimaliseerd is voor toegankelijkheid. Het is mogelijk om de aangepaste sneltoetscombinaties op te slaan en te laden.

    Do you still have an unanswered question? Log eerst in om je vraag te plaatsen.